Van burn-out naar balans, de weg naar mentaal welzijn op het werk

Mentaal welzijn op het werk betekent dat je je goed voelt, zowel mentaal als emotioneel. Je kan omgaan met de dagelijkse stress van je werk, je bent productief en hebt een positieve bijdrage te leveren aan je werkomgeving. Een gezonde werkplek ondersteunt je in je mentale gezondheid door een veilige, ondersteunende en inclusieve omgeving te bieden.

Uit onderzoek blijkt dat 15% van de werknemers zegt dat ze zich vaak of altijd emotioneel uitgeput voelen door hun werk.

• Wat wordt bedoeld met een veilige werkomgeving?
  Een veilige werkomgeving is een werkplek waar de gezondheid en veiligheid van werknemers proactief wordt beschermd. Er worden zowel fysieke als psychosociale maatregelen genomen om het risico op ongevallen, incidenten of potentiële gevaren te verminderen.
• Wat wordt bedoeld met een ondersteunende werkomgeving?
  Een plek waar werknemers zich gesteund en geholpen voelen in hun dagelijkse werk. Dit vertaalt zich in een bedrijfscultuur die gericht is op het creëren van een zorgzame en ondersteunende omgeving waarin mensen zich kunnen ontplooien. Bovendien garandeert deze omgeving een evenwicht tussen privé- en beroepsleven, een bedrijf dat werknemers middelen biedt om hen te steunen in geval van moeilijkheden of ongelukkig zijn.
• Wat bedoelen we met een inclusieve werkomgeving?
  Binnen de organisatie wordt een klimaat gecreëerd waar diversiteit en inclusie worden gewaardeerd. Elke werknemer voelt zich ongeacht zijn achtergrond of persoonlijke kenmerken gerespecteerd en gesteund.

Duidelijk nog marge voor verbetering, én die is nodig want een negatieve werkomgeving kan ernstige gevolgen hebben voor het mentale welzijn van werknemers.

• Verhoogde stress: Een toxische werkomgeving kan leiden tot chronische stress, wat op zich weer kan resulteren in fysieke gezondheidsproblemen zoals hoge bloeddruk en zelfs hart- en vaatziekten.
• Burn-out: Langdurige blootstelling aan stress zonder adequate ondersteuning kan leiden tot burn-out, gekenmerkt door extreme vermoeidheid, cynisme en verminderde prestaties.
• Verminderde productiviteit: Werknemers die zich niet goed voelen, zijn vaak minder productief en minder betrokken bij hun werk.
• Hoge verzuimcijfers: Slechte mentale gezondheid kan leiden tot verhoogd ziekteverzuim, met een impact op zowel de werknemer als de werkgever.
• Slechte teamdynamiek: Een negatieve werksfeer kan leiden tot conflicten en een gebrek aan samenwerking binnen teams.

Een goede mentale gezondheid is dus niet alleen belangrijk voor de werknemer, maar ook voor de werkgever. Een werknemer die zich goed in zijn/haar vel voelt, zal productiever zijn en kwalitatiever werk leveren.

Bovendien zorgt een betere motivatie ook voor lagere ziektecijfers en draag je bij aan een stabielere werkplek. Een positieve werksfeer bevordert ook de groepsdynamiek en kan leiden tot meer creativiteit en betere resultaten.

Je kan als werkgever veel doen om psychosociale risico’s te voorkomen en te beheersen. Hieronder enkele concrete voorstellen:

1. Bewustwording en educatie: Neem deel aan bewustwordingscampagnes en trainingen over mentale gezondheid. Dit helpt je om de signalen van stress en burn-out te herkennen en te begrijpen hoe je een gezonde werk-privébalans kunt behouden.
2. Verbeter je werkcondities: Bekijk de mogelijkheden voor flexibele werkuren of thuiswerken. Zorg voor een ergonomisch ingerichte werkplek en organiseer pauzemomenten voor je teams.
3. Stimuleer open communicatie: Maak gebruik van beschikbare psychologische ondersteuningsprogramma’s zoals coaching of vertrouwenspersonen. Creëer een cultuur binnen je bedrijf waarin werknemers gestimuleerd worden om openlijk over mentaal welzijn te praten met collega’s en leidinggevenden.
4. Ken de wetgeving: Informeer jezelf over de Belgische wetgeving rond welzijn op het werk, zoals de wet op de preventie van psychosociale risico’s. Die vereist dat werkgevers maatregelen nemen om psychische en seksuele intimidatie, geweld en elke situatie die kan leiden tot stress, burn-out of conflicten te voorkomen.
5. Preventie: We raden aan om workshops te organiseren binnen je bedrijf. Deze kunnen gaan over stressmanagement, maar ook meditatie en ontspanningstechnieken. Bovendien kunnen ook fysieke pauzemomenten zoals yoga of een sportieve pauze bijdragen een positieve impact hebben.
6. Evalueer: Beoordeel regelmatig het werkklimaat met behulp van vragenlijsten of interviews om spanningsgebieden te identificeren en te verhelpen.

Artikel i.s.m. Odile Sanglier, Principal Expert Psychosocial Risk Management bij Cohezio

• https://werk.belgie.be/nl/nieuws/cijfer-van-de-maand-15-van-de-werknemers-zegt-dat-ze-zich-vaak-altijd-emotioneel-uitgeput
• https://voeljegoedophetwerk.be/